Cümə, 24 May 2024
USD : 1.7
EUR : 1.8724
Hava
+25 ° Baku
+18 ° Quba
+17 ° Qusar
+22 ° Gəncə
+27 ° Lənkəran
+32 ° Naxçıvan
+30 ° Salyan
+19 ° Şəki

Tokayevin üsyanı – Qazaxıstan prezidenti Rusiya ilə iqtisadi ittifaqı açıq şəkildə tənqid edib...

Moskvada keçirilən Avrasiya İqtisadi İttifaqının (Aİİ) forumunda Qazaxıstan prezidenti Qasım-Jomart Tokayev bu birliyi qeyri-adi şəkildə kəskin tənqid edib...

Poliqon Rusiya mətbuatına əsasən xəbər verir ki, Tokayevin bu tənqidləri Putinin reaksiyasına səbəb olub və Rusiya prezidenti Vladimir Putin hər şeyi zarafata çevirməyə çalışıb. Həmçinin Rusiya ilə Belarus arasında müşahidə olunan yaxınlaşmanı ciddi problem adlandırıb.

Tokayev çıxışında 2015-ci il sazişində qeyd olunan Aİİ prinsiplərinin pozuluğunu bəyan edib. Tokayevin sözlərinə görə, “Qazaxıstan 2015-ci il sazişi əsasında inteqrasiyaya, yəni infrastruktura ayrı-seçkilik etmədən çıxış, ədalətli rəqabət, bərabərlik və milli münasibətlərin nəzərə alınması kimi dörd azadlığın və əsas prinsiplərin həyata keçirilməsinə tamamilə sadiqdir. Bununla belə, Qazaxıstan prezidentinə görə bu prinsiplər pozulur.

Tokayev açıq şəkildə bildirib: “Hesab edirəm ki, hələ də mütəmadi olaraq yaranan qarşılıqlı maneələrin və məhdudiyyətlərin çoxsaylı faktlarını sadalamağın vaxtı və yeri deyil. Mən vəziyyətin dramatikləşdirilməsinin tərəfdarı deyiləm, amma problemlər həll olunmalıdır”.

Bu bəyanat təkcə Aİİ-nin tənqidi kimi görünməyib, həm də bundan əvvəl çıxış edən Rusiya prezidentinin sözləri ilə ziddiyyət təşkil edib.

Rusiya bütün ölkələrlə qarşılıqlı fəaliyyətə həmişə məsuliyyətli və vicdanlı yanaşır və biz tam şəkildə yerinə yetiririk, vurğulamaq istəyirəm ki, biz Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində qəbul edilmiş razılaşmaları tam və vaxtında yerinə yetiririk”, - Putin çıxışında deyib.

Bundan əlavə, Tokayev çıxışında Aİİ çərçivəsində Rusiya ilə mümkün inteqrasiyanın sərhədlərini açıqlayıb:

“Bizim üçün Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində inteqrasiya 2015-ci il sazişində qeyd edildiyi kimi, ilk növbədə iqtisadi xarakter daşıyır. Strategiyada qeyd olunan istənilən digər sahələr, əlbəttə ki, mövcud olmaq hüququna malikdir, lakin onlara iqtisadiyyat prizmasından baxmaq lazımdır”.

Qazaxıstan prezidenti ayrıca Belarus və Rusiyanın İttifaq dövləti və onun Aİİ-yə təsiri məsələsinə də toxunub. Tokayevin sözlərinə görə, bu, “İki ölkə - bir dövlət” düsturu üzrə dövlətin yaradılması üçün unikal presedentdir”.

“Üzr istəyirəm və hətta nüvə silahları da ikiyə birdir”, deyə Tokayev vurğulayıb. Rusiyanın Qazaxıstan, Qırğızıstan və Ermənistanla tamamilə “inteqrasiya səviyyəsinin” tamamilə fərqli olduğunu xatırladan Tokayev bu problemi bu forumda müzakirə etməyi təklif edib.

Bu sözlərdən sonra Putin yanında əyləşən Aleksandr Lukaşenkoya tərəf əyilib ona nəsə deyir və onlar əl sıxışırlar.

Qeyd edək ki, Tokayev Qazaxıstanın Aİİ-də hansı maneələr və məhdudiyyətlərlə üzləşdiyini dəqiq qeyd etməyib. Lakin məlumdur ki, ölkələr arasında ən aktual məsələlərdən biri Qazaxıstan neftinin 80%-ni ixrac etdiyi Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumu (CPC) məsələsidir. Ötən ilin yayında məlum olub ki, Rusiya məhkəməsi CPC-nin işini dayandıra bilər. Bu, Qazaxıstanı alternativ, daha etibarlı təchizat marşrutları haqqında düşünməyə məcbur etdi. Xüsusilə, Xəzər dənizi ilə ixrac artırıldı, lakin Rusiya marşrutunu bu yolla tam əvəz etmək olmaz.

Tokayevin çıxışı da çox güman ki, Astananın Ukraynada müharibə başlayandan sonra Moskvadan uzaqlaşmaq cəhdlərinin davamıdır. Ötən il Qazaxıstan Türkiyə ilə kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsinə razılıq verib. Bu, ilk dəfədir ki, Moskvanın himayəsi ilə yaradılmış KTMT hərbi blokuna daxil olan bir ölkə NATO üzvü ilə kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsinə razılıq verib.

Rusiyanın Qazaxıstana təsirinin zəifləməsinə həm də Astananın Çinlə inteqrasiyasının artması göstərilir. Yeri gəlmişkən, bu barədə çərşənbə günü Putinin iştirakı ilə çıxışında Tokayev də danışıb. Tokayevin çıxışının birinci hissəsində Qazaxıstan və Çin arasında birgə layihələr ətraflı sadalanıb.

Poliqon.info




Digərxəbərlər

General Mövlam Şıxəliyevin 2 milyondan çox əmlakı özünə qaytarıldı - Siyahı

Putinin ilhaq və səfərbərlik qərarı - Bundan sonra müharibənin taleyində hansı faktorlar əsas rol oynayacaq?

Populyar xəbərlər

Hacı Qalib: “İcra başçısı mənə deyir ki, sənin üstündən maşınla keçərəm”

Azərbaycan xaricdən 10 milyard dollar borc almaq istəyir

Əlikram Bayramovun xanım müğənniyə sevgi mesajı qalmaqal oldu

Deputat stadionların qanunsuz satılmasında ittiham olunur: Dövlətin malını dədə malı kimi satır...

Milli Məclis DSMF-nin builki büdcəsinə dəyişiklikləri müzakirəyə çıxarır

Leysan yağacaq, külək əsəcək, çaylardan sel keçəcək - Xəbərdarlıq

Blinken: ABŞ Ermənistanın bir neçə müraciətini araşdırır...

Atasına kömək edən azyaşlı diri-diri yandı - Dəhşətli hadisənin detalları

Dünyanın ən etibarlı avtomobillərinin siyahısı açıqlandı

Gürcüstanın baş naziri: Ölkənin “ukraynalaşması” yolverilməzdir...

Ən çox oxunanalar