Foreign Affairs: Müharibə İran rejimini zəiflətmədi, əksinə gücləndirdi...

Poliqon xəbər verir ki, bu barədə “Foreign Affairs” nəşrində dərc olunan məqalədə İsrailin Milli Təhlükəsizlik Araşdırmaları İnstitutunun “İran və şiə oxu” proqramının baş elmi əməkdaşı Danni Çitrinoviç yazıb.

Müəllifin fikrincə, İsrail və ABŞ hərbi qüvvələrinin İran İslam Respublikasına qarşı əməliyyatlara başlaması və ali rəhbər Ali Khamenei ilə yanaşı digər əsas fiqurların aradan götürülməsi rejimin süqutuna səbəb olmayıb. Əksinə, bu hadisələr ölkə daxilində sərt xətt tərəfdarlarının mövqelərini gücləndirib.

Qeyd olunur ki, hadisələr fərqli inkişaf edə bilərdi. Dekabrın sonunda başlayan etirazlar İran cəmiyyətində gedən daxili dəyişikliklərin ən açıq göstəricilərindən biri idi. Ölkə həm ciddi iqtisadi təzyiq altındaydı, həm də əhali arasında narazılıq dərinləşirdi. Yanvar ayında etirazların sərt şəkildə yatırılmasına baxmayaraq, hökumət hələ də həssas vəziyyətdə qalırdı.

Bu şəraitdə İran hakimiyyəti artıq bəzi repressiv tədbirləri yumşaltmağa və ABŞ ilə müəyyən razılaşmalar axtarmağa başlamışdı. Lakin ABŞ–İsrail müharibəsi bu prosesi sürətləndirmək əvəzinə dayandırdı.

Məqalədə vurğulanır ki, Xameneinin ölümü İranın daxili təkamülünü pozdu və rejimə yenidən konsolidasiya imkanı verdi. Beləliklə, rejimi devirmək məqsədi daşıyan xarici təzyiq əks nəticə verərək onun möhkəmlənməsinə xidmət etdi.

Ekspert hesab edir ki, müharibənin ən mənfi nəticələrindən biri potensial daxili transformasiyanın qarşısını almasıdır. Rejim dəyişikliklərinə yönəlmiş strategiyalar çox vaxt rejimlərin zəifliyinə görə deyil, onların adaptasiya qabiliyyətinə görə uğursuz olur.

İran nümunəsində də xarici təzyiq sistemi dağıtmayıb, əksinə onun daxilində ən radikal qüvvələrin mövqelərini gücləndirib. Nəticədə daha az proqnozlaşdırılan, daha az məhdudlaşdırılmış və ehtimal ki, daha təhlükəli İran formalaşıb.

Poliqon.info