Yeni ticarət savaşı: Çin nadir torpaq metalları üzrə ixrac nəzarətini sərtləşdirib...

Poliqon xəbər verir ki, Çin hökuməti strateji əhəmiyyət daşıyan nadir torpaq metalları və digər kritik mineralların ixracına nəzarəti daha da sərtləşdirib. Bu qərar dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı ilə ABŞ arasında davam edən ticarət qarşıdurmasında yeni mərhələnin başlandığı kimi qiymətləndirilir.

Yeni qaydalara əsasən, nadir torpaq elementlərinin, maqnit materiallarının, həmçinin yarımkeçirici istehsalında və süni intellekt texnologiyalarında istifadə olunan bəzi nadir komponentlərin ixracı üçün hökumətdən xüsusi icazə tələb olunacaq. Çin Ticarət Nazirliyinin açıqlamasına görə, bu addım “milli təhlükəsizliyin və iqtisadi maraqların qorunması məqsədilə” atılıb.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu qərar ABŞ və onun müttəfiqlərinə ciddi təsir göstərə bilər, çünki Çin hazırda dünyanın nadir torpaq metalları bazarının təxminən 70 faizinə nəzarət edir. Bu metallar elektrik avtomobillərinin mühərriklərindən tutmuş smartfonların ekranlarına və hərbi texnologiyalara qədər bir çox sahədə istifadə olunur.

Qərarın elanından dərhal sonra ABŞ-da fəaliyyət göstərən bir sıra nadir metal hasilat və emal şirkətlərinin səhmləri kəskin artıb. Xüsusilə “MP Materials”, “Lynas Rare Earths” və “Energy Fuels” kimi şirkətlərin bazar dəyərləri bir neçə saat ərzində 10–15% civarında yüksəlib. Analitiklər bu artımı investorların təchizat zəncirinin dəyişəcəyi və Qərb bazarlarında yerli hasilatın artacağı gözləntiləri ilə izah edirlər.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Çinin addımı ABŞ-nin texnoloji sənayesinə əlavə təzyiq göstərə bilər. Vaşinqton son illərdə nadir torpaq metalları üzrə asılılığını azaltmaq üçün Avstraliya, Kanada və Afrika ölkələri ilə əməkdaşlığı gücləndirməyə çalışır. Lakin yaxınmüddətli perspektivdə Çin bu resursların əsas təminatçısı olaraq qalır.

Yeni ixrac məhdudiyyətləri həmçinin Pekinin Qərbə qarşı “strateji cavab” addımı kimi qiymətləndirilir. ABŞ administrasiyası bu yaxınlarda Çinə qarşı süni intellekt çipləri və qabaqcıl istehsal texnologiyalarına dair məhdudiyyətləri genişləndirmişdi.

Poliqon.info