Yer altındakı Bibliya şəhərləri: Arxeoloqlar “günah şəhərlərinin” sirrini açırlar

Poliqon xəbər verir ki, İordaniyanın Ölü dəniz sahilində aparılan arxeoloji qazıntılar bəşər tarixinin ən məşhur dini əfsanələrindən biri, Sodom və Qomorra şəhərlərinin gerçəkliyinə işıq salıb. Digging for Truth portalının yazdığına görə, alimlər qədim “günah şəhərləri” ilə əlaqəli ola biləcək beş arxeoloji məntəqə aşkar ediblər.

Bu məntəqələr arasında Bab əl-Dra (Sodom) və Numeyra (Qomorra) xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Hər iki ərazidə erkən tunc dövrünə aid yaşayış izləri, güclü yanğın nəticəsində yaranmış dağıntılar və şəhərlərin birdəfəlik tərk edilməsini göstərən sübutlar aşkarlanıb. Eyni zamanda Adma və Zeboim (Fifə və Xanazir bölgələri ilə əlaqələndirilir) də yaşayış və yanğın izləri ilə seçilib, lakin onların tam identifikasiyası üçün əlavə tədqiqat tələb olunur.

Xüsusilə diqqətçəkən məkan Zoar şəhəri olub. Müasir Safi yaşayış məntəqəsinin yaxınlığında yerləşən bu yerdə tunc dövründən Bizans dövrünə qədər fasiləsiz yaşayışın izləri tapılıb. Burada qədim kilsələr, məzarlar, Nabatey dövrünə aid tikililər və bir peyğəmbərlə əlaqələndirilən mağara aşkarlanıb. Rəvayətlərə görə, həmin peyğəmbər Tanrıdan şəhərin bağışlanmasını və ora sığınacaq kimi saxlanmasını xahiş edib.

Arxeoloq doktor Tit Kennedinin sözlərinə görə, Zoarda əldə edilən tapıntılar Bibliya hekayəsini tarixi reallıqla əlaqələndirməyə kömək edir. O bildirib ki, bütün beş şəhər şimaldan cənuba doğru dağ silsiləsi boyunca yerləşib və bu, Bibliyadakı coğrafi təsvirlə tam uyğunluq təşkil edir.

Bab əl-Dra-da aşkar edilən yandırılmış məzar kompleksləri “göydən gələn od” təsvirinə bənzər şəkildə yanğın izləri göstərir. Numeyrada isə dağıntılar altında qalmış insan skeletləri tapılıb ki, bu da qəfil fəlakətin baş verdiyini sübut edir.

Son 30 ildə aparılan qazıntılar nəticəsində Zoarda iki böyük Bizans dövrü kilsəsi, Roma qalası, Nabatey dövrünə aid tikililər və tunc dövrü keramika nümunələri aşkarlanıb. Ən mühüm tapıntılardan biri Lotun mağarasıdır — burada erkən tunc dövrünə aid əşyalar və Lotla əlaqələndirilən Bizans dövrü kilsə qalıqları aşkar olunub.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu arxeoloji sübutlar Bibliya əfsanələrinin tamamilə mif olmadığını, onların real tarixi hadisələrə əsaslana biləcəyini göstərir.

Poliqon.info