Moskva “Tramp yolu” layihəsinin perspektivlərinə inanmır

Moskva regionda nəqliyyat layihəsinin geosiyasi risklərdən ciddi şəkildə asılı olduğunu bildirib.

Poliqon xəbər verir ki, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin MDB ölkələri üzrə dördüncü departamentinin direktoru Mixail Kaluqin ABŞ və İran arasında davam edən gərginlik fonunda “Beynəlxalq sülh və rifah üçün Tramp marşrutu” adlı layihənin gələcək perspektivlərinin qeyri-sabit olduğunu bildirib.

Diplomat TASS Agentliyinə müsahibəsində qeyd edib ki, bir sıra ekspertlər ABŞ–İran qarşıdurmasının dərinləşməsi fonunda sözügedən nəqliyyat dəhlizinin həyata keçirilməsini riskli hesab edir. Onun sözlərinə görə, İranın özünün şimal sərhədlərində ABŞ-nin mövcudluğuna mənfi yanaşması layihəyə ciddi siyasi maneə yaradır.

Kaluqin bildirib ki, Asiya ilə Avropa arasında tranzit marşrutunun bir hissəsi kimi nəzərdə tutulan bu dəhlizə ABŞ-nin nəzarətinin həm regional tərəfdaşlar, həm də Çin və Rusiya kimi əsas yük daşıyıcıları tərəfindən etimadsızlıqla qarşılanması mümkündür. Onun fikrincə, bu ölkələrin iştirakı olmadan layihənin iqtisadi baxımdan rentabelli olması çətin görünür.

Moskvanın qeyd etdiyi infrastruktur və hüquqi faktorlar

Rusiya XİN rəsmisi əlavə edib ki, layihənin reallaşmasına təsir edən bir sıra obyektiv amillər də mövcuddur. Bunlara Ermənistan–İran sərhədində Rusiya sərhədçilərinin yerləşməsi, dəmir yolu sisteminin Azərbaycan şəbəkəsi ilə texniki uyğunlaşdırılması üçün Rusiya standartlı rels infrastrukturuna ehtiyac və Ermənistan dəmir yollarının 2038-ci ilə qədər Cənubi Qafqaz Dəmir Yolları idarəçiliyində olması daxildir.

O, həmçinin Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqı vahid gömrük məkanına daxil olduğunu xatırladaraq bunun da layihənin inteqrasiya imkanlarına təsir etdiyini bildirib.

“Meğri marşrutu” və üçtərəfli format

Kaluqinin sözlərinə görə, layihə yeni deyil və regionda əvvəlki üçtərəfli format çərçivəsində müzakirə olunmuş təşəbbüslərə əsaslanır. O qeyd edib ki, Rusiya–Azərbaycan–Ermənistan formatında baş nazir müavinləri səviyyəsində fəaliyyət göstərən işçi qrup iki il ərzində intensiv danışıqlar aparıb.

Diplomatın sözlərinə görə, 2023-cü ilə qədər tərəflər “Meğri marşrutu”nun işə salınmasına yaxınlaşmışdılar. Bu layihə Naxçıvanla əsas Azərbaycan ərazisini Ermənistanın cənubundan keçməklə birləşdirməyi və eyni zamanda Ermənistan–Azərbaycan dəmir yollarının qarşılıqlı inteqrasiyasını nəzərdə tuturdu.

Kaluqin bildirib ki, həmin mexanizm həm tranzit funksiyasını təmin etməli, həm də regional nəqliyyat əlaqələrini “dövrəvi şəkildə” birləşdirməli idi. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyətdə Ermənistanın 2023-cü ildə üçtərəfli işçi qrupun fəaliyyətini dondurması bu prosesin dayanmasına səbəb olub.

Mövcud təşəbbüslərin fərqləri

Rusiya XİN nümayəndəsi qeyd edib ki, ABŞ tərəfindən irəli sürülən model “Meğri marşrutu”ndan fərqli olaraq Ermənistan və Azərbaycan dəmir yolu infrastrukturunun tam inteqrasiyasını avtomatik şəkildə təmin etmir. Onun sözlərinə görə, bu fərq layihənin uzunmüddətli işləkliyinə dair əlavə suallar yaradır.

Kaluqin yekunda bildirib ki, regionda nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması ideyası prinsip etibarilə yeni deyil, lakin onun həyata keçirilməsi üçün tərəflər arasında əvvəlki razılaşmaların və texniki uyğunluğun bərpası əsas şərt olaraq qalır.

Poliqon.info