Planet qonşumuz Veneranın bir vaxtlar Yer kimi suya sahib olduğu güman edilir, lakin onun indiki cəhənnəm dünyasına çevrilməsi onilliklər ərzində elm adamlarını maraqlanıdırıb
Bununla belə, tədqiqatçıların indi "Nature" jurnalında dərc olunan yeni araşdırmasına görə, Veneranın HCO+ dissosiativ rekombinasiyası adlı kimyəvi reaksiya nəticəsində su itirmiş ola biləcəyini irəli sürürlər.
Poliqon xəbər verir ki, tədqiqatçıların fikrincə, bu yeni nəzəriyyə Veneranın necə quruduğu ilə bağlı əvvəlki fərziyyələrdəki bəzi ziddiyyətləri aradan qaldıra bilər.
Venera Günəşin ikinci planetdir və oxşar ölçüsü və yaxınlığına görə tez-tez Yerin "qardaş planeti" adlandırılır. Venera əsasən karbon qazından və görünən işığa qeyri-şəffaf edən sulfat turşusu buludlarından ibarət sıx bir atmosferə malikdir. Onun atmosferi Yerin atmosferindən qat-qat sıx və istidir, səthindəki atmosfer təzyiqi Yerdən təxminən 92 dəfə yüksəkdir ki, bu da planetimizdə təxminən 3000 fut suyun altında olmasına bərabərdir. Ərazi əsasən kükürdlü toz təbəqəsi ilə örtülmüş qısır qayalı landşaftdır və minlərlə vulkan var, bəziləri hələ də aktiv ola bilər.
"Venera ən gözəl yer deyil. Metal kosmik gəmi bir neçə dəqiqə ərzində əriyir. Səthin orta temperaturu 867 dərəcə Fahrenheitdir. Bunun səbəbi: 1. Günəşə Yerdən daha yaxın olması, ona görə də daha isti olması; 2. Super-a 96 faiz CO2-dən (karbon dioksid) ibarət super istixana atmosferinə malik olmasıdır. Bu halda həyat sözün əsl mənasında səthdə bişəcək və qatrana çevriləcək. Və təbii ki, Yerdəki bütün canlıların yaşamasına səbəb olan su Venerada yoxdur", deyə "Newsweek" Curtin Universitetinin Astrobiologiya və Geologiya professoru Martin van Kranendonka istinadən yazıb.
Düşünülür ki, Veneranın tarixinin əvvəlində okeanlar və ya səthdə böyük su kütlələri şəklində əhəmiyyətli miqdarda suya malik ola bilər. Zamanla, günəş radiasiyası artdıqca və geoloji fəaliyyət daha çox karbon qazı buraxdıqca, Venera qarşısıalınmaz istixana effekti yaşaya bilər. Bu, yerüstü suların buxarlanmasına, atmosfer təzyiqinin artmasına və daha da ekstremal temperaturlara gətirib çıxarıb ki, bu da planeti indiki kimi əlverişsiz yerə çevirin.
Araşdırmaya görə, Venera HCO+ dissosiativ rekombinasiya adlı kimyəvi reaksiya nəticəsində atmosferindən buxarlanan suyun hamısını itirmiş ola bilər. Bu, HCO+ ionlarının elektronlarla birləşərək karbon monoksit və hidrogen atomlarını əmələ gətirdiyi və sonra kosmosda itirdiyi bir prosesdir.
Əvvəlki nəzəriyyələr Veneradakı suyun qazın planetin atmosferindən necə çıxdığını təsvir edən hidrodinamik çıxış adlanan proses vasitəsilə itirdiyini irəli sürürdü. Ancaq bu proses bu gün Venerada gördüyümüz quraq şəraitə gətirib çıxaracaq qədər suyu çıxara bilməz. Digər tərəfdən, HCO+-nın dissosiativ rekombinasiyası suyun hidrodinamik axını ilə proqnozlaşdırılandan iki dəfə tez itirilməsi demək olardı. O, həmçinin əvvəlki Venera kosmik gəmisindəki alətlərdən alınan məlumatlarda hər hansı uyğunsuzluğu izah edəcək.
HCO+-nın dissosiativ rekombinasiyasının Veneranın suyunun çox hissəsini itirməsinə səbəb olub-olmadığını müəyyən etmək üçün Veneraya əlavə missiyalar lazımdır.
"Dizayn məhdudiyyətləri Veneraya keçmiş missiyaların həm HCO+, həm də buraxılan və yenidən birləşdirilən hidrogeni ölçməsinə mane oldu. Gələcək kosmik gəmilərin ölçülməsinə ehtiyac var", deyə tədqiqatçılar qeyd edir.
Poliqon.info